Fabrieksschoorsteen, type Monnoyer

Fabrieksschoorsteen, type Monnoyer

Fabrieksschoorstenen zijn er in allerlei soorten en maten met een grote verscheidenheid aan vormgeving, materiaalgebruik, afmetingen en versieringen. Zie hiervoor bijvoorbeeld:

Eén van een zeldzaam voorkomend type fabrieksschoorsteen in Nederland is van het type MONNOYER. In het boek ‘Fabrieksschoorstenen in Nederland’ is de schoorsteen van de Van Nellefabriek de enige die genoemd wordt als voorbeeld van een betonnen schoorsteen die gebouwd is volgens  het systeem Monnoyer.

De schoorsteen van de Van Nellefabriek in Rotterdam is gebouwd in 1928. Voor de bouw is gebruik gemaakt van geprefabriceerde elementen die lijken op sleutelgaten. Dit systeem is ontworpen door Leon Monnoyer Fils.[1] De constructeur was G. Chermaine & Cie., Rue du Midi, Chatelet, België. De elementen zijn ongeveer 1 meter lang en 25 cm hoog en gevormd in ijzeren mallen die qua maatvoering instelbaar zijn, zodat verschillende lengtes kunnen worden verkregen.  Meestal werden deze ter plaatse vervaardigd. Het ronde deel van de stenen overlapt per laag de vorige lagen, zodat er een verband ontstaat. In de elementen zijn gaten aangebracht, die een verticale doorvoer van stalen staven als wapening mogelijk maakt. Door een driehoekige groef aan de bovenzijde van de elementen worden horizontale wapeningsstaven aangebracht, die met beugels met de verticale staven verbonden zijn.[2] De open ruimtes worden met beton gevuld. De schoorsteen van Van Nelle is 45 meter hoog.[3]

Detailfoto van de fabrieksschoorsteen waarop duidelijk de structuur van de prefab betonnen elementen zichtbaar is.

Detailtekening van de prefab betonnen elementen volgens systeem Monnoyer.

 

[1]       Het Brusselse bedrijf Leon Monnoyer et Fils patenteerde in 1906 dit type schoorsteensysteem. Zie Barnard (2017), pag. 62.

[2]       In het Stadsarchief Rotterdam bevindt zich onder inv.nr. 2.04.08 tekeningen van de opbouw en de wapening van de fabrieksschoorsteen van de Van Nellefabriek.

[3]       Beschrijving van de fabrieksschoorsteen van Van Nelle is overgenomen (en iets aangepast) uit het boek van A.J. Barnard (2017), pag. 114.

Nieuwsbrief
Willard van Reenen

Nieuwsbrief #03

De derde nieuwsbrief over historische installaties, gereedschappen/ werktuigen en machines is uit. Inhoudsopgave nieuwsbrief: VOORWOORD ONTWIKKELINGEN OP DE WEBSITE – reacties van lezers HISTORISCH GEREEDSCHAP

Lees verder »
Bouwhistorie
Willard van Reenen

KETELHUIS Van Nellefabriek

Vandaag (16/09/2022) de bouwhistorische opname in situ gedaan van het ketelhuis van de Van Nellefabriek. Een mooie en uitdagende opdracht waarbij de focus ligt op

Lees verder »
Artikel
Willard van Reenen

RenovatieTotaal

In het mei-nummer van het bouwblad RenovatieTotaal aandacht voor historische installaties. Het artikel is hier te downloaden.

Lees verder »